Jakie są sposoby redukowania agresji?

Jakie są sposoby redukowania agresji?

Psychologia społeczna przedstawia nam różne możliwości redukowania agresji u dzieci i młodzieży. Jednym ze sposobów stosowanych zarówno przez rodziców jak i wychowawców jest metoda „klin – klinem”.

1. Metoda „klin – klinem”(stosowanie kar)

Skuteczności tej metody jest różnie interpretowane przez psychologów i zależy od szeregu dodatkowych czynników np.:

  • Kara może powodować zahamowanie lub wygaszenie reakcji agresywnej, o ile człowiek ma możność alternatywnej reakcji, jeżeli jednak agresja jest jedyną reakcją w danej sytuacji np. frustracji lub ataku, to kara, nawet silna, nie wywoła skutku hamującego.
  • Zwraca się również uwagę, że kara jest skuteczna o ile między karzącym, a ukaranym istnieje pozytywny związek uczuciowy, a także o ile ukarany akceptuje normy i zasady wyznawane przez osobę karzącą, wie dlaczego został ukarany i akceptuje karę.
  • W przypadku, gdy zachowanie agresywne stanowi znaczną wartość dla agresora i wartość ta przewyższa znaczenie i siłę kary wówczas raczej nie wystąpi zahamowanie czy eliminacja karanej czynności. Ma to miejsce np., gdy nauczyciel stosuje karę za zachowanie agresywne, które jest aprobowane przez grupę kolegów, z którą identyfikuje się ukarany i nagroda ta – aprobata grupy jest dla niego ważniejsza niż kara. Ogólnie można powiedzieć, że stosowanie kar, zwłaszcza surowych, w sytuacjach wychowawczych skutkuje jedynie na pewien czas, jeśli jednak nie stosuje jej się z ogromną ostrożnością, to na dalszą metę może mieć wręcz przeciwne skutki. Dzieci karane nauczą się hamować te reakcję w domu, a w wyniku generalizacji także w tych sytuacjach, które podobne są do domowych. Dziecko takie będzie przejawiało wiele otwartej agresji. W każdej innej sytuacji niepodobnej do domowej. Zgodnie z zasadą hiperagresji (przemieszczenia agresji) gniew, którego jednostka nie może przejawić w stosunku do celu pierwotnego, szuka innej drogi ujścia. W dodatku nowy cel jest przeważnie niewinny, przez co agresja skierowana w jego stronę będzie źródłem nowej frustracji, która wzbudza nowy gniew i nową tendencję agresywną. Dlatego też wydawałoby się rzeczą rozsądną unikanie metod frustracyjnych, gdy chcemy powściągnąć agresję.

2.Nagradzanie alternatywnych wzorców zachowania

Alternatywnymi do agresywnych są zachowania prospołeczne – pomoc innym, opieka, wspólna praca, zabawa, życzliwość. Najogólniej rzecz biorąc sposób ten polegała na tym, że ignorujemy dziecko, gdy zachowuje się agresywnie, a nagradzamy go za nieagresywne zachowanie. Oczywiście nie jest łatwo zachowywać się nieagresywnie w sytuacji frustracyjnej. Dlatego też musimy nauczyć dzieci by reagowały na frustrujące zdarzenia w sposób konstruktywny, dający zadowolenie nie zaś sposób gwałtowny i destruktywny. Wyrażenie gniewu w sposób nieagresywny to np. proste i zdecydowanie stwierdzenie: „Jestem bardzo rozgniewany na Ciebie z powodu tego, co zrobiłeś”.

Takie stwierdzenie jest samo w sobie środkiem służącym obronie swych praw, a ponadto może złagodzić odczuwanie napięcia i sprawić by rozgniewana osoba poczuła się lepiej.

3.Karanie agresywnych modeli

Pewna odmiana kary jest ukaranie kogoś innego. Argumentuje się, że można by zredukować agresję pokazując danemu dziecku agresywny model, którego spotyka zły koniec np. film przedstawiający agresywnego bohatera, który w końcu ponosi klęskę za swą agresję. Nie jest jednak jasne czy oglądanie ukaranego agresora redukuje agresywnie zachowanie dziecka. Samo, bowiem obserwowanie modelu wystarcza, aby dziecko – chcąc nie chcąc – przyswoiło sobie jego zachowanie. Być może również skuteczne jest nie pokazywanie w ogóle dziecku agresywnych modeli

4.Obecność nieagresywnych modeli

Ważnym hamulcem dla agresywnego zachowania jest wyraźna wskazówka, że zachowanie takie jest niewłaściwe. Najskuteczniejsza jest wskazówka społeczna – tzn. obecność w tych samych okolicznościach innych osób, które są opanowane i stosunkowo nieagresywne. Ludzie często (zwłaszcza w nowej, niejednoznacznej sytuacji) przyglądają się innym, by ustalić, co jest właściwe. Jeżeli ja i moi przyjaciele jesteśmy sfrustrowani lub rozgniewani i dookoła mnie wszyscy mówią ostro do osoby, która jest winna naszej frustracji to jest prawdopodobne, że i ja będę wykrzykiwać pod jej adresem. I odwrotnie, – jeżeli ja i moja przyjaciółka jesteśmy sfrustrowani, a wszyscy dookoła (osoby dla mnie znaczące) zachowują się spokojnie i rozsądnie to i ja nie będę prawdopodobnie wrzeszczeć pod adresem osoby winnej frustracji.

5.Rozwijanie empatii w stosunku do innych

Empatia – wczuwanie się w stany, szczególnie uczuciowe innych osób.
Empatia jest ważnym zjawiskiem w redukowaniu agresji u dzieci. Na ogół dzieci odznaczające się większą empatią rzadko dopuszczają się agresywnych działań. Dlatego też należy uczyć dzieci empatii, czyli przejmowania punktu widzenia innej osoby a możemy tego dokonać poprzez ćwiczenie:•w rozpoznawaniu różnych emocji u ludzi •w odgrywaniu ról w różnych emocjonalnie naładowanych sytuacjach •rozpatrywanie w grupie swych własnych uczuć w/w metodę uważam, za najbardziej efektywną w redukowaniu zachowań agresywnych i stanowi ona ważny etap mojej pracy z grupą